Thursday, November 25, 2010

مهندسی مدیریت وساخت ومهندسی مدیریت پروژه

مدیریت پروژه قبلاً به صورت یکی از فیلد های رشته ی صنایع بود و به این صورت بود که فارغ التحصیلان رشته ی صنایع(تولید صنعتی) به عنوان مدیر پروژه در بخش صنعتی مشغول به کار می شدند . با سیستماتیک شدن مقوله ی ساخت وساز به برنامه ریزی و مدیریت در این زمینه احساس نیاز بیشتری می شد. و در پاره ای موارد مهندسین صنایع که دانش کافی در مقوله ی ساخت نداشتند به عنوان مدیران پروژه های ساختمانی مطرح می شدند. اما حدود 6 سال است که رشته ی مدیریت پروژه و ساخت به صورت کاملاً تخصصی برای فارغ التحصیلان (دوره ی لیسانس ) رشته ی معماری و عمران آموزش داده می شود.

مدیریت پروژه به کارگیری دانش، مهارتها، ابزار و تکنیکهای لازم در اداره جریان اجرای فعالیتها، به منظور رفع نیازها و انتظارات متولیان از اجرای پروژه است. مدیریت پروژه در اجرای این مهم از دو بازوی قدرتمند برنامه ریزی و کنترل پروژه بهره می گیرد.
مهندسی مدیریت پروژه تلفیق علم ، هنر و فن است و به منظور آموزش برای انجام فعالیت های آماده سازی، نظارت و اجرای پروژه ، به ویژه پروژه های عمرانی طرح ریزی شده است.
ویژگی اصلی تخصص مهندسی پروژه ، ماهیت بین رشته ای آن است . این رشته تلفیقی از رشته های مهندسی عمران ، مهندسی صنایع و رشته مدیریت می باشد.تاکیدات اصلی در رشته مهندسی مدیریت پروژه بر روی تلفیق دانش و اجرا،کاربردی بودن آموزه و مدیریت صحیح پروژه های عمرانی متمرکز است.
فعالیت های در نظر گرفته شده برای مهندسین مدیریت پروژه در نظام مهندسی ساختمان،جهت تصدی پست مهندس مجری تعریف شده است و در حال حاضر این وظیفه توسط مهندسین عمران انجام می شود.
لیکن از آنجا که مهندسین عمران با مهارت های مرتبط با دانش حقوقی پروژه ها ، اصول مدیریت صحیح پروژه ها و مواردی از این دست آشنایی ندارند، رشته مهندسی مدیریت پروژه با هدف رفع خلاء موجود در فعالیت مهندسین مجری طراحی گردیده است. همچنین تسلط مهندسین مدیریت پروژه بر پایه های مهندسی عمران و صنایع و اصول مدیریتی ،ایفای نقش کارشناسان در پروژه های عمرانی را بسیار پر رنگ ساخته است.
از جمله اهداف مورد نظر در طراحی رشته مهندسی مدیریت پروژه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اعمال صحیح آئین نامه ها و مقررات مربوطه
-ارتقای کیفیت ساخت در پروژه های عمرانی
-ایمنی ، بهداشت ، بهره دهی و صرفه اقتصادی در اجرای پروژه
-مدیریت صحیح عوامل اصلی پروژه شامل هزینه ، کیفیت و زمان
توانایی های فارغ التحصیلان
مهندسین مدیریت پروژه تخصص های مرتبط با مهندسی عمران،مهندسی صنایع و اصول مدیریت و نظارت بر اجرای پروژه های عمرانی را در دوره تحصیلی خود فرا می گیرند.لذا این کارشناسان در زمینه مهارت های کاربردی و اجرایی مرتبط با سه تخصص فوق توانمند می باشند.

از جمله مهارت های تخصصی کارشناسان این رشته می توان به موارد زیر اشاره نمود:
-تسلط بر دانش حقوقی پروژه ها
-تسلط بر مقررات ملی ساختمانی و آئین نامه های اجرایی
-آشنایی با امور مالی و حسابداری ویژه
-طراحی اجرایی و نظارت براجرای پروژه
-تسلط بر انجام هماهنگی بین عوامل ذیربط پروژه
-شناخت موثر از مصالح و ماشین آلات
-آشنایی با مقررات اداری مرتبط
-ایجاد دیدگاه مبتنی بر اخلاق مهندسی در اجرای پروژه
-توانایی نقشه خوانی مهندسی
-کسب دید عمیق از ایمن سازی کارگاه ساخت

سابقه وجود این رشته در داخل و خارج کشور:

در زمان حاضر در مقطع کارشناسی سابقه ای از وجود این رشته در داخل کشور در دست نیست.

در مقطع کارشناسی ارشد تحت عنوان رشته مهندسی و مدیریت ساخت ، این دوره در دانشگاه های صنعتی امیر کبیر ، تهران، علم و صنعت و در دپارتمان مهندسی عمران ارائه می شود.

در دانشگاه های خارج کشور رشته مهندسی مدیریت پروژه با عنوان مهندسی و مدیریت ساخت در مقاطع کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکترا ارائه می شود .

ادامه تحصیل فارغ التحصیلان:

فارغ تحصیلان این رشته توانایی ادامه تحصیل در رشته های زیر می باشند.

الف : رشته عمران در گرایشهای :

سازه، زلزله، مکانیک خاک و پی، راه و ترابری ، مهندسی اب، سازه های هیدرولیکی،

سازه های دریای، حمل و نقل ، مدیریت و ساخت ، محیط زیست ، مهندسی رودخانه ، آب و فاضلاب

رشته صنایع در گرایشهای :

مدیریت سیستم و بهره وری،سیستمهای اقتصادی و اجتماعی

پتانسیل شغلی فارغ التحصیلان

از پتانسیل های شغلی محتمل برای مهندسان مدیریت پروژه می توان به موارد زیر اشاره نمود:

الف)تخصص اجرا

اجرای انواع سازه های بتنی, اجرای سازه های بنایی, اجرای سازه های فلزی, اجرای مقاوم سازی ابنیه, اجرای سالن های صنعتی و سوله ها, نقشه برداری و عملیات مرتبط, اجرای تخصصی پل ها, متره و برآورد ( دستی و کامپیوتری), اجرای سازه های آبی, اجرای راهسازی و رو سازی, طرح معماری ساختمان های مسکونی و تجاری ساده

ب. تخصص نظارت

نظاارت بر ساخت انواع سازه های بتنی ,نظارت بر ساخت سازه های بنایی,نظارت بر ساخت سازه های فلزی,

ج. تخصص مدیریت

مدیریت پروژه های بزرگ,مدیر کنترل پروژه,مدیریت کارگاه,اجرای مهندسی ارزش,مدیریت امور بین پیمان و قرارداد,مدیریت مالی و حسابداری,مدیریت بحران,داوری و حل اختلافات پروژه های عمرانی,ممیزی انرژی و مدیریت مصرف انرژی,مهندسی و مدیریت ایمنی


از جمله اهداف مورد نظر در طراحی رشته مهندسی مدیریت پروژه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اعمال صحیح آئین نامه ها و مقررات مربوطه
-ارتقای کیفیت ساخت در پروژه های عمرانی
-ایمنی ، بهداشت ، بهره دهی و صرفه اقتصادی در اجرای پروژه
-مدیریت صحیح عوامل اصلی پروژه شامل هزینه ، کیفیت و زمان

در زمان حاضر این رشته در مقطع کارشناسی در دانشگاه پیام نور و در مقطع كارشناسي ارشد، تحت عنوان رشته مهندسي و مديريت ساخت، در دانشگاه‌هاي صنعتي اميركبير، تهران، علم و صنعت و در دپارتمان مهندسي عمران ارائه مي‌شود.

در دانشگاه‌هاي خارج از كشور، رشته مهندسي مديريت پروژه با عنوان مهندسي و مديريت ساخت در مقاطع كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكترا ارائه مي‌شود. از جمله دانشگاه‌هاي مطرح در ارائه اين رشته ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:

- Berkeley University

- Stanford University

- Georgia Institute of Technology

- Toronto University

- Purdue University

تدوين دروس و سرفصل هاي واحدهاي درسي به ترتيبي است كه فارغ التحصيلان رشته مهندسي مديريت پروژه توانايي ادامه تحصيل در رشته‌هاي زير را دارا مي‌باشند.

- رشته عمران در گرايشهاي :

سازه، زلزله، مكانيك خاك و پي، راه و ترابري، مهندسي آب، سازه‌هاي هيدروليكي، سازه‌هاي دريايي، حمل و نقل، مديريت و ساخت، محيط زيست، مهندسي رودخانه، آب و فاضلاب

- رشته صنايع در گرايشهاي

مديريت سيستم و بهره‌وري، سيستمهاي اقتصادي و اجتماعي

مهندسان مديريت پروژه تخصص‌هاي مرتبط با مهندسي عمران، مهندسي صنايع و اصول مديريت و نظارت را در دوره تحصيلي خود فرا مي‌گيرند. لذا اين كارشناسان در زمينه مهارت‌هاي كاربردي و اجرايي مرتبط با سه تخصص فوق توانمند مي‌باشند. از جمله مهارت‌هاي تخصصي كارشناسان اين رشته ميتوان به موارد زير اشاره نمود:

- تسلط بر دانش حقوقي پروژه‌ها

- تسلط بر مقررات ملي ساختماني و آئين‌نامه‌هاي اجرايي

- آشنايي با امور مالي و حسابداري پروژه

طراحي اجرايي و نظارت بر اجراي پروژه

- تسلط بر انجام هماهنگي بين عوامل پروژه

- شناخت موثر از مصالح و ماشين‌آلات

- آشنايي با مقررات اداري مرتبط

- ايجاد ديدگاه مبتني بر اخلاق مهندسي در اجراي پروژه

- توانايي نقشه خواني مهندسي

- كسب ديد عميق از ايمن‌سازي كارگاه ساخت

ز پتانسيل‌هاي شغلي براي مهندسين مديريت پروژه مي توان به موارد زير اشاره نمود:

الف - تخصص اجرا

- اجراي انواع سازه هاي بتني

- اجراي سازه هاي بنايي

- اجراي سازه هاي فلزي

- اجراي مقاوم سازي ابنيه

- اجراي سالن هاي صنعتي و سوله ها

- نقشه برداري و عمليات مرتبط

- اجراي تخصصي پل‌ها

- متره و برآورد (دستي و كامپيوتري)

- اجراي سازه‌هاي آبي

- اجراي راهسازي و روسازي

- طرح معماري ساختمان‌هاي مسكوني و تجاري ساده

ب - تخصص نظارت

- نظارت بر ساخت انواع سازه‌هاي بتني

- نظارت بر ساخت سازه‌هاي بنايي

- نظارت بر ساخت سازه‌هاي فلزي

ج - تخصص مديريت

- مديريت پروژه‌هاي بزرگ

- مدير كنترل پروژه

- مديريت كارگاه

- اجراي مهندسي ارزش

- مديريت امور پيمان و قرارداد

- مديريت مالي و حسابداري

- مديريت بحران

- داوري و حل اختلافات پروژه‌هاي عمراني

- مميزي انرژي و مديريت مصرف انرژي

- مهندسي و مديريت ايمني

و نکته آخر با توجه به پيش بيني جايگاه مهندس مجري در قانون نظام مهندسي و نظر به تامين دروس لازم جهت ارايه به كميسيون هم ارزي رشته‌ها،زمينه احراز اخذ پروانه اشتغال به كار مهندسي براي فارغ‌التحصيلان رشته مهندسي مديريت پرو‍ژه فراهم مي‌باشد.

No comments:

Post a Comment